kumelendik telefon

Sosyal Medya

Kümelendik Gözüyle

Ortak Marka

Ortak marka; üretim , ticaret veya hizmet işletmelerinden oluşan bir grup tarafından kullanılan işarettir. Ortak marka gruptaki işletmelerin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarar.  Bu nedenle ortak markanın sahibi, işletmeler topluluğudur. Ortak markanın sahipleri, ortak markanın tescili için birlikte hareket ederler.

 

Ortak markayla kıyaslanabilecek kavramlar bireysel marka (ticari marka/hizmet markası), grup markası ve garanti markasıdır. Ancak Ortak Markanın Teknik Yönetmelikle disiplin altına alınabilmiş olması fevkalade önemlidir.

Ortak Marka vurgusu ; bir sözleşme çerçevesinde tüzel kişilerin veya tüzel kişilik meydana getirmeksizin bir araya gelen gerçek kişilerin oluşturduğu birliğe dahil işletmelerce üretilen mal ve/veya hizmetleri, diğer işletmelerin mal ve/veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan ve bu işletmelerce ayrı ayrı kullanılabilen işareti ifade eder.  Mevzuatımızdaki  bu tanımlama ve bağlayıcı hükümde  işletmelerce ayrı ayrı kullanıma vurgu yapılmıştır.  556 sayılı KHK’de birlikte hareket edileceği belirtilmiş ancak mülkiyetin tesisi veya  devri gibi konularda mevzuat boşluğu bulunmaktadır.   

Buna karşılık Avrupa Birliğinde Topluluk Ortak Markası  “uluslararası tescil eğer bir ortak marka, sertifika markası veya  garanti markası ile ilgili bir esas başvuru veya tescile dayanıyorsa Avrupa Birliği’ndeki uluslararası tescil Topluluk ortak markası olarak ele alınır” maddesi çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bu konuda ülkemizdeki mevzuat ve uygulama ile AB arasında bir zıtlık söz konusudur. Uluslararası başvurular için bu marka çeşitleri ayrı ayrı değil aynı başlık altında düzenlenmiştir. Ortak Markanın ruhu ve özü Avrupa Birliği mevzuatında yer aldığı gibi  ;

bir sözleşme çerçevesinde tüzel kişilerin veya tüzel kişilik meydana getirmeksizin bir araya gelen gerçek kişilerin oluşturduğu birliğe dahil işletmelerce üretilen mal ve/veya hizmetleri, diğer işletmelerin mal ve/veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan ve bu işletmelerce BERABER  kullanılabilmesindedir.

Ortak Marka olgusu Kamu İdaresinin son derecede başarısız olduğu Kümelenme Süreci ile yakından ilgilidir. Dolayısıyla mevzuat boşluğu doldurulana kadar Ortak Marka olgusunun öneminin kamuda yetki almış ve Devletimize karşı sorumluluk üstlenmiş bürokratlara anlatılabilmesi önem arz eden bir konudur. Kümelenme Sürecinin ve Ur-Ge Projelerinin harcanan büyük bütçelere rağmen başarısız olması ; ortak marka disiplini ile aşılabilir. Konuyla alakalı kamuda sorumluluk üstlenmiş bürokratların bu konuya eğilmeleri ve özel sektörü teşvik edici çalışmalar yapması önemlidir.

Dünya Ticaret Örgütünün kuruluş anlaşması ve ek anlaşmaları çerçevesinde Dünya Ticaretindeki  gelişmeler bireysel marka kullanımının yanı sıra ortak marka (kolektif marka) olgusuna ayrı bir önem yüklemiştir. Şirket birleşmeleri ve devralmaları konusunda dünyadaki gelişmeler karşısında başarısız olan milli işletmelerimiz Ortak Marka uygulamaları konusunda süreci kaçırmamalıdır.  Yakın geçmişte ticaret yapan işletmelerin  üst birliklere dahil olarak mallarını birlik kurallarına göre üretip  kullanmaları söz konusu olmuştur.,

Ortak Markalar hem birlik üyesi olmayı hem de garanti markasına benzer olarak birliğin belirlediği kalite standartlarını sağlamayı ifade etmektedir. Ortak markalar sadece birlik üyelerince kullanılabilir olması ; marka tescil sürecinde Ortak marka teknik yönetmeliğinde, markayı kullanma yetkisine sahip işletmelerin belirtilmesi zorunluluğu süreci disiplin altına almaktadır.

Ülkemizde  zeytin, pamuk, incir, üzüm ve bu ürünler kullanılarak üretilen ürünler için kullanılan “TARİŞ” markası ORTAK MARKA için başarılı bir örnektir.

TARİŞ örneği gibi başarılı ortak marka uygulamaları özellikle mikro, küçük ve orta boy işletmelerimizin uluslararası rekabet edebilirlikleri açısından hayati öneme haizdir.

Murat KUŞ

Avrupa Patent Vekili